Dziecko agresywne w przedszkolu

Zachowania agresywne obserwować można coraz częściej i u małych dzieci w wieku przedszkolnym. Sytuacje takie zdarzają się zarówno w środowisku domowym jak i przedszkolnym.  Agresja u dzieci w tym wieku może przybierać różne formy. Mogą być to  wybuchy złości, ataki  fizycznie w stosunku do innych, ataki słownie (krzyk,a nawet przekleństwa) . W innych sytuacjach   zdarza się niszczenie czyjejś własności,  rzucanie przedmiotami, tupanie nogami. Powodem takich zachowań może być  niezaspokojeni jednych z podstawowych potrzeb człowieka: miłości i bezpieczeństwa. Jednak jest ich znacznie więcej.

Ch. N. Cofer i M. H. Appley podają cztery różne przyczyny agresji:

  • Agresja jako instynkt – która powstała na drodze ewolucji i jest potrzebna do utrzymania gatunku. Jest to agresja naturalna i konieczna w walce o byt.
  • Agresja jako reakcja na frustrację-czyli stan, który cechuje się niepokojem, przygnębieniem, jest skutkiem niemożności zrealizowania nakreślonego sobie uprzednio celu bądź niezaspokojeniem jakiś potrzeb. Czasem doprowadzić może do zaburzeń nerwicowych.
  • Agresja jako nawyk-rodzi się z intensywności, częstości doznanych przykrości, napaści, frustracji. Duży wpływ na utrwalanie tego typu agresji ma wzajemne oddziaływanie członków grup nieformalnych, temperament człowieka oraz brak tolerancji.
  • Agresja jako nabyty popęd- przejawiający się emocjonalnej reakcji gniewu. Stopnie przejawiania gniewu są bardzo zróżnicowane: od niezadowolenia poprzez oburzenie aż do złości.

Przeciwdziałanie niepożądanym zachowaniom jest dość skomplikowane i wymaga ścisłej współpracy między domem, a środowiskiem przedszkolnym.

  1. Aronson przedstawia następujące sposoby redukowania agresji:
  • Argumentacja rozumowa- technika tłumaczenia (stosowana we wczesnym dzieciństwie)
  • Redukowanie i racjonalizowanie kar
  • Nagradzanie pozytywnych zachowań dziecka, dostrzeganie jego starań, poprawy zachowania
  • Trening “głośnego myślenia”, celem, którego jest nauczenie rozwiązywania problemów w sposób dojrzały a przez to zmniejszenie zachowań agresywnych
  • Rozwijanie u dzieci empatii – zdolności jednostki do rozumienia uczuć i myśli drugiej osoby
  • Modyfikacje postaw rodzicielskich – uczenie rodziców prawidłowej komunikacji ze swoimi dziećmi

Dobrym pomysłem do zastosowania w grupie przedszkolnej są zabawy mające na celu niwelowanie agresywnych zachowań i wyciszanie grupy:

  • Papierowa wojna – zabawa na opanowanie i przezwyciężanie złości i agresji. Dzieci podzielone na dwie grupy obrzucają się kulkami zrobionymi z pogniecionych gazet.
  • Ekspresja emocji – czyli mimiczne odwzorowanie wybranego uczucia w taki sposób, by reszta dzieci potrafiła je odgadnąć.
  • Start rakiety – dzieci np. tupią nogami zaczynając cicho i powoli, a potem coraz głośniej i szybciej.
  • Ludzie do ludzi – zabawa przy muzyce, na przerwę witanie się różnymi częściami ciała z kolegą.
  • Rundka z misiem – kończenie zdania „Miś jest wesoły gdy/smutny gdy…”
  • Iskierka przyjaźni – na przerwę w muzyce podajemy ręce napotkanym kolegom.

Dobrym rozwiązaniem jest również zastosowanie muzyki relaksacyjnej, zabaw ruchowych oraz bajek terapeutycznych.

Z całą pewnością należy pamiętać również o stosowaniu dobrego przykładu i w sytuacjach konfliktowych, jakie zdarzają się w domu. Należy unikać przemocy werbalnej względem siebie oraz starać się w sposób konstruktywny rozwijać wszelkie sytuacje problemowe. Musimy pamiętać, że dzieci są świadkami naszych zachowań i powielają je na zewnątrz.

Istotną rolę pełnią tu też bajki oglądane przez dziecko. Dobrze jest zwracać uwagę na treści i przekaz jaki niosą. Ważne jest też czytanie dzieciom utworów literackich, które wskazują odpowiednie sposoby zachowania się. Przede wszystkim pamiętajmy o czasie dla własnego dziecka  poświęconym na różne aktywności, który przyniesie obopólne korzyści.

Bibliografia

  1. Wychowanie bez porażek w szkole /Gordon/
  2. Agresja u dzieci /J. Grochulska/
  3. Dziecko ofiara przemocy /Jundził/
  4. Człowiek istota społeczna /E. Aronson/
  5. Psychologia społeczna /S. Mika/
  6. Spójrz inaczej na agresję /A. Kołodziejczyk, E. Czermierowska/

Opracowanie: mgr Diana Jastrząb

Dodaj komentarz

Powrót na górę strony

Strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z naszej strony, zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji

Skip to content